Cenne składniki środowiska przyrodniczego na trasie wariantów przebiegu linii klejowych planowanych w ramach CPK w Gminie Wieliszew i w jej otoczeniu.
Proponowane do realizacji warianty przebiegu nowej linii kolejowej Warszawa-Wschodnia – Kątne/Świercze ingerują w jedne z najcenniejszych przyrodniczo fragmentów Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu jakim jest dolina Narwi i jej otoczenie. Szczegóły tego wpływu wykazano poniżej dla obydwu proponowanych do realizacji wariantów.
Korytarz „Niebieski”
Tuż za miejscowością Łajski korytarz przecina kompleks leśny leśnictwa Poniatów, nadleśnictwa Jabłonna. W obrębie tego kompleksu znajdują się dobrze wykształcone płaty dąbrów świetlistych (priorytetowe siedlisko przyrodnicze *91I0 chronione w ramach dyrektywy siedliskowej), których płat przylegający do proponowanego przebiegu linii jest proponowany do objęcia ochroną w formie proponowanego rezerwatu przyrody „Dąbrowa Poniatowska” oraz grądy (siedlisko przyrodnicze 9170 chronione w ramach dyrektywy siedliskowej). W ekosystemach tych licznie spotykane są rzadkie i chronione gatunki roślin m in. turówka leśna, naparstnica zwyczajna i podkolan biały.
Następny cenny przyrodniczo obszar znajduje się na odcinku miedzy m. Kałuszyn, a Jez. Olszewskim. Proponowana linia kolejowa przebiega tu przez ekosystemy torfowiskowe. Są to torfowiska niskie, niegdyś osuszone, dziś w znacznym stopniu zregenerowane i powtórnie zabagnione. W ich obrębie spotykane są gatunki rzadkie i chronione m in. czarcikęsik Kluka (roślina z polskiej czerwonej księgi roślin) i bobrek trójlistkowy. Co więcej jeśli planowana inwestycja doprowadziłaby do ponownego osuszenia tych obszarów to znajdujące się tam pokłady torfu stałyby się źródłem emisji CO 2 .
Samo Jez. Olszowieckie jest płytkim silnie zarośniętym zbiornikiem, starorzeczem Narwi. Tego typu zbiorniki są także chronione w ramach dyrektywy siedliskowej (jako siedlisko o kodzie 3150). Zaburzenie stosunków wodnych w jego otoczeniu mogłoby doprowadzić do zaniku tego zbiornika.
Na północ od jeziora planowana linia kolejowa przecina obszar tzw. „Łąk Krubińskich”. Tworzy go niezwykle urozmaicona mozaika bogatych gatunkowo i ekstensywnie użytkowanych łąk reprezentujących chronione prawem wspólnotowym siedliska przyrodnicze łąki świeże (6510), łąki zmiennowilgotne (6410), łąki selernicowe (6440). Najwyżej wyniesione fragmenty tych łąk zajmują ekosystemy murawowe (fragmenty muraw kserotermicznych 6210 i priorytetowych ciepłolubnych śródlądowych muraw napiaskowych 6120). W mozaice z tymi ekosystemami występują w tym krajobrazie niewielkie płaty łęgów (priorytetowe siedlisko przyrodnicze 91E0). W rejonie tym spotkamy takie rzadkie i zagrożone gatunki roślin jak czosnek kątowaty czy kosaciec syberyjski.
W tym wariancie ingerencja w tereny miedzywala Narwi nie są bardzo znaczące. Znajduje się tam stosunkowo wąski pas łęgów (91E0). Za to na północ od rzeki wariant ten na stosunkow długim odcinku ingeruje w kompleks Lasów Pomiechowskich w pobliżu granuc obszaru Natura 2000 „Świetliste dąbrowy i grądy w Jabłonnej” PLH140045. Na jego trasie w obrębie tego komplesu znajdują się płaty grądów (9170).
Korytarz „Zielony”
Korytarz tego wariantu wkracza w obszary cenne przyrodniczo za miejscowością Krubin. Fragmenty podmokłych łąk (także na torfie) i niewielkich eutroficznych zbiorników wodnych (3150) znajdują się na skraju doliny Narwi w pobliżu tej miejscowości.
Następnie wariant ten mija w niewielkiej odległości Jezioro Góra, jedno z największych starorzeczy w regionie. Za jeziorem wariant ten wkracza na tereny mniej wartościowe pod względem botanicznym - tereny dawnych łąk PGR Góra, których wartość botaniczna została utracona przez lata intensywnej gospodarki prowadzonej tam w okresie PRL.
Dopiero w rejonie wału przeciwpowodziowego Narwi zachowały się fragmenty łąk selernicowych (6440) i świeżych (6510). Korytarz ten, w porównaniu z niebieskim przecina szersza strefę międzywala Narwi z fragmentami lasów łęgowych (91E0) na północ od rzeki.
W tym rejonie korytarz ten przebiega niebezpiecznie blisko płatów roślinności ciepłolubnej. Na zboczach doliny i w wąwozach je rozcinających rozwijają się w tym rejonie jedne z najcenniejszych w regionie płatów ciepłolubnych śródlądowych muraw napiaskowych (*6120), muraw kserotermicznych (6210) i ciepłolubnych dąbrów (91I0). Obszar ten (pomiędzy miejscowościami Kikoły i Czarnowo) został zaproponowany do włączenia w sieć Natura 2000 jako obszar „Murawy nad Dolną Narwią”. W płatach tych muraw występuje m in. liczna populacja sasanki łąkowej.
Korytarz ten ingeruje w lasy Pomiechowskie w mniejszym stopniu niż niebieski przecinając je w miejscu licznych zrębów.
Podsumowanie
Należy podkreślić, że obydwa z proponowanych korytarzy przecinają cenne siedliska przyrodnicze i stanowiska rzadkich i chronionych gatunków roślin. Najważniejsze obszary konwiktów to tereny doliny Narwi, stanowiącej ostoję krajobrazów tradycyjnie użytkowanych kompleksów łąkowych, mokradłowych i murawowych.
